De Oude Lijn


'De Oude Lijn' in model
De Oude Lijn was de eerste spoorlijn in Nederland. De HSM liet in 1839 deze breedspoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem aanleggen. In 1847 was de baan gereed van Amsterdam tot Rotterdam. In 1871 werd begonnen met de uitvoering van het spoorwegviaduct dwars door Rotterdam en tevens werd een hoger gelegen halte gebouwd, genaamd Beurs (later station Blaak).


Het Baanplan
De oude lijn biedt veel interessante thema's om uit te beelden. De bouwers hebben gekozen voor drie hoofdthema's: het station Vogelenzang-Bennebroek en het station Rotterdam-Beurs als eindpunten met daartussen de Leidse Vaart. De baan wordt spoortechnisch afgesloten met twee fiddleyards. Beide fiddleyards vallen buiten de uitbeelding van de baan, ze zijn als het ware geplaatst achter de achtergronden. Treinen naar en van de fiddleyards rijden door openingen in die scheidingswand. Deze openingen zijn goed weggewerkt om aan de illusie van de modelbouwwereld geen afbreuk te doen. Bij het station Vogelenzang-Bennebroek is dit opgelost door een dijklichaam evenwijdig aan de kopse achtergrond te plaatsen. Daarop ligt een buitendienst gesteld tramspoor. Aan de Beurszijde verdwijnt het spoor tussen hoge gebouwen. Het stationsgebouw en het sporenplan zijn getrouwe kopieŽn van de werkelijkheid uit de jaren vijftig.



    Trambrug over de Leidsevaart bij Aerdenhout



Nadat de trein aan de linkerzijde het station Vogelenzang verlaten heeft, rijdt hij over een brug die een kopie van de brug over de Leidsevaart bij Aerdenhout is. Deze schuine brug is gebouwd uit messing profielen en ontneemt de toeschouwer het uitzicht op de aansluiting van het water in de vaart op de achtergrond. Mede om deze reden loopt de spoorlijn hier aan de achterzijde van de modules. Het dijklichaam na de brug heeft min of meer dezelfde functie, hierin ondersteund door een flinke rij bomen tussen de spoordijk en de achtergrond. Aan de voorzijde zijn weilanden en landerijen tot aan de Leidsevaart uitgebeeld. De richting waarin de Leidsevaart loopt is bewust niet evenwijdig aan de tafelrand gehouden. Ook in de spoorlijn ligt een slinger. Beide ingrepen hebben tot doel meer spanning te brengen en om aan te geven dat het landschap zich nu eenmaal niets aantrekt van de rand van het module. De overgang naar het stadsthema wordt gevormd door een fabriekscomplex. Zoals we menigmaal kunnen zien, liggen fabriekscomplexen net buiten de stadsgrachten. Een dergelijke gracht is hier ook toegepast als scheidend, maar ook als verbindend element. Door een ophaalbrug wordt de aansluiting van het water op de achtergrond weggewerkt.

Ravenhage
De rechterzijde beeldt een oud-Hollandse stad uit, die de sfeer van het vooroorlogse Rotterdam oproept. Het station is een model van het Beursstation, gelegen aan het spoorwegviaduct. Alle gebouwen zelf zelfbouw (schaal 1:100) naar bestaande of in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde voorbeelden. De meeste (oudere) gebouwen zijn nog van karton gemaakt. Voor de nieuwere gebouwen wordt veelvuldig een beroep gedaan op plastic platen van Slaters en Evergreen. Voor het stationsgebouw zelf zijn producten verwerkt van Kibri Calw. De gebouwen zijn kopieŽn van Rotterdamse en Haagse panden.

ravenhag.jpg (105 409 bytes)

    Een blik op station Ravenhage-Beurs
    (klik op het plaatje voor groter beeld)

Onderbouw
Het plannen en uitwerken van het baanplan gebeurde tussen 1987 en 1990. De baan bestaat uit tien modules en twee fiddleyards met een gezamenlijke lengte van 12 meter. Ze zijn gedeeltelijk gebouwd volgens het Amerikaanse 'open grid' systeem. Alle bakken staan op eigen poten, welke met bouten en vleugelmoeren vastgezet worden. De treinen worden aangestuurd met twee 'walk around regelaars' en op zicht bestuurd. Dat houdt in, onder de baan zit de voeding en wordt via twee lange kabels bestuurd. Op deze wijze kan met de trein 'meegelopen' worden.
De eerste tentoonstelling, waar me met deze baan aan deelnamen was tijdens de Internationale Modelexpositie Rail'90 in 's-Hertogenbosch. Dankzij de uitnodiging van Dave Rowe gingen we met de 'Oude Lijn' naar de Bristol Model Railway Exhibition in Engeland. De derde keer dat we de baan compleet opstelden was weer in 's-Hertogenbosch tijdens Rail'92, gevold door een tentoonstelling in Frankrijk. Door Jacques Le Plat konden we deelnemen aan de Internationale Modelshow in Sedan, Frankrijk.




      Viaduct in Rotterdam ----->
    <----- Pianowinkel Matla in Ravenhage

Dwars door Rotterdam liep de spoorbaan over een viaduct. dit viaduct is een trouwe kopie van het origineel. Uit geëtst messing en kunststof strips werden de brugprofielen geïmiteerd. Achter het viaduct zien we enige bouwwerken van de 'Gist en Spiritus Fabriek' in Delft, welke zich al sinds de eeuwwisseling op deze plaats bevindt. Karakteristiek langs deze baan zijn de hoogspanningshuisjes, welke de industriële hoogspanning omvormen tot 1800 volt gelijkspanning voor de treinen.

Midden op de baan komen we terecht bij de Bollenvelden, die aan beide zijden van de Leidsche Vaart in het vroege voorjaar in al hun exotische pracht te bewonderen zijn. Aan de andere zijde bevindt zich het station Vogelenzang-Bennebroek. Aan de hand van tekeningen uit gemeentearchieven en foto's zijn het station, de goederenloods en het cafť bij de overweg nagebouwd. De overweg en de armseinen zijn functioneel en worden door servomotoren aangedreven.
    <----- Station Vogelenzang
    spoorwegovergang bij Vogelenzang ----->


Deze baan heeft vanaf het begin van de opening in het Modelbouw museum in Leiden gestaan. Nu echter het museum verhuisd is naar een kleinere behuizing in Duinrell en de baan eigenlijk weer toe was aan groot onderhoud, hebben we hem ontmanteld. We steken namelijk liever onze tijd in een nieuw project





Last Updated Mei, 2002
Copyright 1997 by Hollandsch Spoor Modelspoorgroep



.



.